Na czym polega fenomen SKOK?

Wiele osób korzysta z usług SKOK-ów. Czym one właściwie są? Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe to instytucje parabankowe. W rozumieniu prawa nie działają one podstawie prawa bankowego, tylko spółdzielczego. Dzięki temu SKOK nie podlega nadzorowi i kontroli instytucji, które dyszą na karku bankom z krwi i kości. Te instytucje prowadzą działalność o charakterze non profit, która polega na udzielaniu klientom dostępu do tańszych pożyczek i kredytów. Oferta jest przede wszystkim kierowana do osób, które posiadają zbyt niskie dochody, aby ubiegać się o kredyt w banku. Ważnym elementem oferty SKOK są depozyty, których oprocentowanie w kasach jest przeważnie wyższe niż w bankach. Również pożyczki cieszą się dużą popularnością, ponieważ można łatwo je uzyskać na stosunkowo korzystnych warunkach. Ponadto w ofercie znajdują się również rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe, indywidualne konta emerytalne, ubezpieczenia, ubezpieczenia funduszowe kapitałowe, fundusze inwestycyjne i karty kredytowe. W skład całego systemu kas spółdzielczych wchodzi Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK. Ten organ ubezpiecza oszczędności zgromadzone w SKOK. W przypadku upadłości kasy gwarantuje on wypłatę 100% oszczędności każdego członka SKOK do wartości 50 000 euro. Poziom gwarantowania depozytów jest bardzo podobny do tego, który zapewnia Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Wielkopolski Bank Spółdzielczy

Jedną z instytucji w polskich sektorze finansowym jest neoBank. Jego pełna nazwa to Wielkopolski Bank Spółdzielczy. Pod reklamowym mianem neoBanku firma działa dopiero od 2008 roku. Wcześniej dotyczyło ono jedynie usług elektronicznych. Natomiast niedawno instytucja zaczęła kreować swój wizerunek banku nowoczesnego, któremu warto powierzyć swoje pieniądze. Firma neoBank posiada obecnie sieć ponad 50 oddziałów na terenie całego kraju. Jej oferta dotyczy głównie klientów indywidualnych oraz małych i średnich firm. Do ich dyspozycji oddaje się konta osobiste, lokaty terminowe i internetowe, jak również kredyty gotówkowe, hipoteczne i konsolidacyjne, debety w koncie oraz karty kredytowe. NeoBank ostatnio uruchomił dynamiczną reklamę swojej nowej EnergoLokata 3M. Charakteryzuje się ona bardzo atrakcyjnym oprocentowaniem 6,8% w skali roku. Oferta jest jednak skierowana jedynie do nowych klientów instytucji, co może powodować zniesmaczenie u osób, które korzystają z usług firmy od lat. Minimalna kwota lokaty wynosi 5 tysięcy złotych, dzięki czemu jest ona dostępna dla stosunkowo szerokiego grona klientów. Można ją założyć na dwa sposoby: poprzez konto osobiste w neoBanku i rachunek techniczny dostępny za pośrednictwem neoBank24. EnergoLokata to obecnie jeden z najwyżej oprocentowanych depozytów na polskim rynku finansowym.

Gwarancja płynności polskich finansów

Bankowy Fundusz Gwarancyjny to osoba prawna powołana na mocy ustaw z dnia 14 grudnia 1994 roku. Jego misją jest możliwość działania na rzecz bezpieczeństwa i stabilności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Ponadto BFG dba o wzrost zaufania klientów do polskiego systemu finansowego. Instytucja zarządza gwarantowaniem depozytów w Polsce. Ustawodawca przy powołaniu Funduszy ustalił określone zasady i wkomponował je w cały segment instytucji czuwających nad bezpieczeństwem sektora finansów. Jednym z podstawowych zadań BFG jest zwrot środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Od 29 listopada 2013 roku Fundusz zajmuje się także zwrotem środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, w razie spełnienia warunku gwarancji wobec kasy. Jednym z zadań BFG jest także udzielanie pomocy bankom, które znajdują się w stanie niebezpieczeństwa niewypłacalności. Pomoc jest udzielana także zagrożonym kasom oszczędnościowo-kredytowym, a Fundusz dodatkowo wspiera procesy restrukturyzacyjne dotyczące tychże kas. Bankowy Fundusz Gwarancyjny gromadzi i analizuje wszelkie informacje o podmiotach objętych systemem gwarantowania. W tym zawarte jest także opracowywanie analiz i prognoz dotyczących sektora bankowego i sektora kas.

Nadzór nad rynkiem finansowym

Komisja Nadzoru Finansowego to jeden z bardzo istotnych elementów polskiego systemu bankowego. Do jej zadań należy sprawowanie nadzoru nad sektorem finansowym, a także rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym i emerytalnym. Ponadto KNF nadzoruje działalność różnych instytucji płatniczych i biur usług płatniczych, instytucji pieniądza elektronicznego i sektora kas spółdzielczych. Komisja podejmuje różne aktywności w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku finansowego. W jej interesie leży również rozwój tego segmentu i wzrost konkurencyjności. Wtedy klienci mają możliwość większego wyboru spośród rozmaitych ofert tej, która najlepiej im pasuje. Komisja przygotowuje projekty aktów prawnych w zakresie sprawowania nadzoru nad całym rynkiem finansowym i jego elementami. Ponadto KNF ma również obowiązek stwarzania możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między uczestnikami segmentu. Dotyczy to szczególnie sporów, które powstają z tytułu umowy zawartej między podmiotami pod nadzorem Komisji a odbiorcami usług przez nie świadczonych. Obecnym przewodniczącym KNF jest Andrzej Jakubiak. Funkcję jego zastępców pełnią Lesław Gajek i Wojciech Kwaśniak. Pozostali członkowie to: Ludwik Kotecki – Przedstawiciel Ministra Finansów, Jacek Męcina – Przedstawiciel Ministra Pracy i Polityki Społecznej, Witold Koziński – Wiceprezes NBP i Jerzy Pruski – Przedstawiciel Prezydenta RP.

Bieżąca analiza rynku kredytowego

W II kwartale 2013 roku banki ankietowane przez organy NBP zapowiedziały zaostrzenie kryteriów udzielania długoterminowych kredytów na potrzeby przedsiębiorców. W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw podjęcie takich działań zdeklarowało 18% instytucji, natomiast w przypadku dużych przedsiębiorstw – 13%. Natomiast polityka kredytowa w przypadku pożyczek krótkoterminowych nie uległa szczególnym zmianom, które miałyby znaczący wpływ na politykę pieniężną. Natomiast w III kwartale 2013 odsetek banków zaostrzających warunki udzielania kredytów dla przedsiębiorców znacznie się zmniejszył. Instytucje przede wszystkim złagodziły zakres maksymalnego okresu kredytowania i pozaodsetkowych kosztów kredytów. Główny czynnik wpływu na zaostrzenie sytuacji to przewidywana sytuacja gospodarcza. Natomiast do aktualnego złagodzenia polityki przyczyniły się: spadek kosztów płynności i uruchomienie programu Portfelowej Linii Gwarancyjnej. W ujęciu netto banki odczuły jedynie niewielki wzrost popytu w zakresie kredytów krótkoterminowych dla dużych przedsiębiorstw. Do wzrostu popytu na pożyczki dla przedsiębiorców przyczyniły się przede wszystkim skutki zatorów płatniczych i wydłużania przez firmy i korporacje terminów zapłaty zobowiązania. Obecnie instytucje finansowe przewidują stopniowy wzrost zainteresowania segmentem kredytów dla przedsiębiorstw.

Czym zajmuje się Narodowy Bank Polski?

Narodowy Bank Polski to bank centralny w systemie bankowym Rzeczpospolitej Polskiej, który na mocy aktów prawnych jest niezależny od podmiotów finansowych i rządowych. W polskiej strukturze pełni on trzy podstawowe funkcję: emisyjną, banku banków i centrum narodowej bankowości. Organami NBP są: Prezes, Rada Polityki Pieniężnej i Zarząd. Główne obszary działalności instytucji to: prowadzenie polityki pieniężnej, działalność emisyjna, rozwój systemu płatniczego, zarządzanie rezerwami dewizowymi Polski, obsługa Skarbu Państwa, a także działalność edukacyjna i informacyjna. NBP co roku opracowuje i realizuje strategię polityki pieniężnej, a także jej założenia. Ponadto instytucja zapewnia odpowiedni poziom bezpieczeństwa finansowego państwa poprzez zarządzanie rezerwami dewizowymi. Ważny cel organizacji to dbałość o stabilność polskiego systemu finansowego i rozwój bezpiecznej infrastruktury rynku finansów. NBP przyczynia się również do upowszechniania praktycznej wiedzy z zakresu ekonomii poprzez działalności Portalu Edukacji Ekonomicznej. Duży wpływ na działalność banku miały w ostatnich latach procesy integracji europejskiej i coraz mocniejsze członkostwo Polski w strukturach Unii Europejskiej. Nasz kraj próbuje powoli przystosowywać się do wejścia w strefę euro. Czyni to głównie przez dążenie do spełnienia wymagań przez banki centralne państw, które już nałożyły wspólną walutę.

System bankowy w Polsce i jego przemiany

Bankowość i pierwowzór systemu bankowego wywodzą się jeszcze z Włoch sprzed kilku wieków. Już średniowieczni wekslarze świadczyli usługi w bankowym stylu. Tradycja polskiej bankowości sięga początku XIX wieku. Jednak wskutek zaborów narodowa, typowo polska bankowość nie mogła się rozwinąć. Przeważnie zaborcy podejmowali różne działania w tej dziedzinie na polskich ziemiach, oczywiście dla swojej wygody. Już po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku powstała Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa, natomiast w 1920 roku – Polska Kasa Opieki S.A. Po przewrocie majowym zostały podjęte aktywne działania w celu zwiększenia zakresu możliwości instytucji finansowych. W 1928 roku powstał Bank Polski, który pełnił funkcję Banku Centralnego. W 1929 roku zaczął działać pierwszy oddział PKO S.A. w Paryżu. Po II wojnie światowej nastąpił rozpad banków i powstała struktura monobanku, która funkcjonowała aż do zmiany ustroju. Prawo bankowe z 1989 roku dostosowało polski system bankowy do zasad gospodarki rynkowej i wprowadziło system dwuszczeblowy. Wówczas to bank centralny stał się równocześnie podmiotem emisyjnym, bankiem banków i centralną instytucją finansową w państwie. Od 1989 roku osoby prawne i fizyczne posiadały możliwość wyboru usług konkretnego banku. Rada Ministrów podjęła decyzję o utworzeniu 9 nowych banków w największych miastach Polski, a ich fundusze pochodziły z majątku NBP.

Na czym polega bankowość inwestycyjna?

Bankowość inwestycyjna to szerokie i trudne do jednoznacznego sprecyzowania pojęcie. Obejmuje ona przede wszystkim działania banków inwestycyjnych. Obecnie na rynku jest bardzo trudno wytyczyć jednoznaczną i zrozumiałą granicę między bankowością tradycyjną a inwestycyjną. Banki stają się coraz bardziej uniwersalne i często do swojej podstawowej oferty proponują klientowi dodatkową usługę. Jeżeli wchodzi ona w zakres bankowości inwestycyjnej, wówczas bank staje się niejako bankiem inwestycyjnym. Jednak absurdem byłoby określanie w ten sposób wszystkie instytucje, które postępują w ten sposób. Wówczas okazałoby się, że nie istnieje prawie żaden tradycyjny bank. Bank inwestycyjny to natomiast instytucja, która skupia swoje działania i wysiłki na jak najbardziej efektywnym ulokowaniu kapitału przy wykorzystaniu różnych metod, technik i instrumentów. Przez co właściwie odbywa się ten proces? Przede wszystkim za pomocą działalności na rynku kapitałowym i świadczeniu doradztwa finansowego. Ponadto także zarządzanie funduszami, pozyskiwanie kapitału, własne zaangażowanie kapitałowe oraz kreacja i obrót instrumentami zabezpieczającymi przed ryzykiem pomagają stabilnie ulokować kapitał. Działania banków inwestycyjnych to bardzo bogata i zróżnicowana oferta. Dotyczą one operacji na rynku papierów wartościowych i na rynku pieniężnym, zarządzania funduszami i doradztwa finansowego.

Ryzyko płynności i operacyjne

Wśród rodzajów ryzyka bankowego znajduje się także zagrożenie płynności. Pojawia się ono wtedy, gdy aktywa płynne są niewystarczające, aby móc uregulować bieżące zobowiązania banku w wymaganym terminie. To ryzyko może mieć bardzo negatywne skutki dla działalności bankowej, dlatego instytucje starają się na bieżąco sporządzać bardzo szczegółowe raporty płynnościowe. Ponadto bank utrzymuje taką strukturę aktywów i pasywów, która zapewnia kształtowanie się wskaźników płynności w najbardziej optymalnych przedziałach. Te sposoby kontroli sytuacji są bardzo dobrym remedium nawet na mało korzystną sytuację. Zachowanie płynności jest bardzo ściśle uzależnione od zarządzania bilansem. Można ją uzyskać zwłaszcza poprzez umiejętne kształtowanie portfeli aktywów i pasywów, jak i zminimalizowania stopnia zamrożenia środków w aktywach niedochodowych lub niskodochodowych. Ważną rolę w oddalaniu możliwości wystąpienia ryzyka płynności odgrywa bank centralny. W sprawach wielu sektorów bankowych dużo zależy od chęci i gotowości instytucji do pełnienia funkcji kredytodawcy ostatniej instancji. Natomiast ryzyko operacyjne dotyczy pośredniej lub bezpośredniej straty, która wynika z zawodności wewnętrznych procesów, pracowników, systemów i zdarzeń losowych podczas dokonywania operacji bankowych. To typ, na który wpływ jest mocno ograniczony, ponieważ w każdej instytucji zawsze coś ma prawo pójść źle.

Ryzyko stopy procentowej i walutowe

Ryzyko stopy procentowej wynika z różnic między oprocentowaniami aktywów i pasywów. Oznacza ono możliwość negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku. Można wyróżnić ryzyko związane z pozycjami w bilansie o stałej stopie procentowej lub z pozycjami o zmiennym poziomie oprocentowania. Do typu ze stałym oprocentowaniem zalicza się również ryzyko związane z papierami wartościowymi. Ryzyko walutowe oznacza nierównowagę w danej walucie w postaci nadwyżki po stronie aktywów lub pasywów. Może ona przybrać postać długiej pozycji walutowej – wtedy aktywa są większe niż pasywa. Natomiast czasami ma ona również formę krótkiej pozycji walutowej, kiedy to aktywa są mniejsze niż pasywa. Kurs walutowy jest wrażliwy na wiele różnorodnych czynników i dość często podlega zmianom. Najważniejsze z tych czynników to podaż i popyt na waluty obce na krajowym rynku walutowym, a także podaż i popyt na waluty obce na rynku międzynarodowym. Inne istotne elementy rzeczywistości gospodarczej to: różnice w stopach inflacji i stopach procentowych między państwami, stan bilansu płatniczego i handlowego, polityka walutowa i pieniężno-kredytowa, jak również różnice w stopniu dostępności kredytu. Ryzyko dla banku wskutek zmian walutowych zachodzi wówczas, gdy występuje nadwyżka po stronie aktywów i rewaluacja kursu lub nadwyżka pasywów i dewaluacja kursu.